Press "Enter" to skip to content

Month: December 2008

અમે ધાર્યા નથી જાતાં

અમે એથી જ તો કોઈ સ્થળે માર્યા નથી જાતાં;
કોઈની ધારણા માફક અમે ધાર્યા નથી જાતાં.

બરાબર લાગ જોઈને નિશાને ઘાવ ફેકું છું,
અને તેથી જ મારાં તીર અણધાર્યા નથી જાતાં.

તમે તો એ રીતે પણ મોકળું મનને કરી લો છો,
અમારાંથી તો અશ્રુઓય જ્યાં સાર્યા નથી જાતાં.

હઠીલા હોય છે એને કાં સમજાવે છે મન મારા!
એ જાયે છે તો હાર્યા જાય છે વાર્યા નથી જાતાં.

તમે કાં વાતે વાતે નીર ટપકાવો છો નયનોથી,
બધા અવસર સમે કંઈ દ્વાર શણગાર્યા નથી જાતાં.

નમન પર નાઝ કરનારને ‘નાઝિર’ આટલું કહી દે,
ઘણાય એવાય છે સઝદા જે સ્વિકાર્યા નથી જાતાં.

– નાઝિર દેખૈયા

2 Comments

ચાલ ઊડી જઈએ


મિત્રો, આજે મારી એક સ્વરચિત કૃતિ … જ્યારે અસ્તિત્વ કે હોવાપણાનો આભાસ વ્યક્તિને ભારેખમ લાગવા માંડે ત્યારે ઊઠતા ભાવોને શબ્દોનું રૂપ આપવા પ્રયત્ન કર્યો છે. વધુ તો કૃતિ પોતે જ કહેશે.

ચાલ, પંખી થૈ નભમાં ઊડી જઈએ,
કે મીન થઈ જળમાં બૂડી જઈએ
હોવાની વેદના કેમે સહેવાય નહીં,
મૃગજળમાં ક્યાં લગી વ્હેતા જઈએ ? … ચાલ પંખી થૈ

ખરતાં આ પાન જોને મલકાતાં જાય,
ને સરિતાના નીર કેવાં છલકાતાં જાય,
રેતીના વ્હાણોમાં સૂરજના કાફલાને
દરિયો સમજીને ક્યાં લેતા જઈએ ? … ચાલ પંખી થૈ

ઝરમરતાં જળમાં ઉભરાતું આભ
ને ભમરાના ગુંજનમાં પડઘાતું આભ
આંબાની મંજરીએ ફૂટે ગુલાલ
તો કોયલના ટહૂકા ક્યાં મૂકી જઈએ ? … ચાલ પંખી થૈ

અધરોમાં ફૂટેલી ભવભવની પ્યાસ
ને ડૂબ્યા હથેળીમાં હણહણતા શ્વાસ
ફૂલોની શૈયા પર ઝંખના ધરી ને
આ વ્હેતી સુગંધ ક્યાં છોડી જઈએ ? … ચાલ પંખી થૈ

વાંઝણી ખજૂરીએ લટકે અજવાસ
ને સૂક્કાં વીરડાંનો ભીનો ઇતિહાસ
બળબળતા રણમાં ‘ચાતક’ની આશને
કોરી ક્ષિતિજે ક્યાં ઢોળી જઈએ ? … ચાલ પંખી થૈ

– દક્ષેશ કોન્ટ્રાકટર ‘ચાતક’

4 Comments

તમારા સમ


આજે ગુજરાતી સંગીતમાં નવીન ભાત પાડતા મેહુલ સુરતી દ્વારા સંગીતબદ્ધ થયેલ મુકુલ ચોકસીની એક રચના. રેપ, કવ્વાલી અને મુક્તકના ત્રિવેણી સંગમ જેવી આ રચના બીજા ગીતોથી અલગ તરી આવે છે.
*

*
તમારા રૂપની રેલાય છે મૌસમ.. તમારા સમ
જગત આખામાં ફેલાઇ જશે ફોરમ… તમારા સમ…

તમે જો હોવ તો વાતાવરણ કેવું સરસ લાગે
અરીઠા લાગે છે આસવ ને ચા કોફી ચરસ લાગે
તમોને જોઇને પાણીને પોતાને તરસ લાગે
તમારી યાદમાં વીતે.. એક એક પળ.. વરસ લાગે ..

અને તો પણ પડે છે આખુ જીવન કમ તમારા સમ….
તમારા રૂપની રેલાય છે મૌસમ.. તમારા સમ
*
ગીતના ઘેઘુર ગરમાળામાં ચૂમી છે તને
બે ગઝલની વચ્ચેના ગાળામાં ચૂમી છે તને
સાચું કહો તો આ ગણિત અમથું નથી પાકુ થયું ‘મુકુલ ‘
બે ને બે હોઠોના સરવાળામાં ચૂમી છે તને
*
બનું હું રાત તો શમ્મા તમારું નામ થઇ જાશે
તમે સાકી બનો તો મારુ હૈયું જામ થઇ જાશે
તમારા રૂપની ઝળહળ જો સુબહો શામ થઇ જાશે
સૂરજ ને ચાંદ બન્ને જણ બહુ બદનામ થઇ જાશે

બનું હું ફૂલ તો બનશો તમે શબનમ… તમારા સમ
તમારા રૂપની રેલાય છે મૌસમ.. તમારા સમ

– મુકુલ ચોકસી

5 Comments

મ્હેકની લ્યો દુકાન રાખું !


સાંપ્રત ગઝલકારોમાં આગળ પડતું નામ ધરાવતા સુરત નિવાસી ગૌરાંગ ઠાકરની એક ગઝલ આજે માણીએ. સંબધોની ગહનતાને કેટલી સહજતાથી પંખીના ટહુકા અને ડાળીના પર્ણ તથા ફૂલ અને ફોરમના અવિભાજ્યપણાથી વ્યક્ત કરાઈ છે. ભાડાંના મકાન દ્વારા શરીરની ક્ષણભંગુરતાનો ઉલ્લેખ દાદ માગી લે તેવો છે. શબ્દોની નાજુક હથોડીથી લાગણીઓને સુંદર આકાર આપનાર ગૌરાંગભાઈનો પ્રથમ ગઝલ સંગ્રહ ‘મારા હિસ્સાનો સૂરજ’ તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયો છે.

તમે બધાંથી અલગ છો તેથી, તમારું નોખું હું ધ્યાન રાખું,
ગુલાબ લઈને તમે મળો તો, હું મ્હેકની લ્યો દુકાન રાખું !

ગયું ક્યાં પંખી મૂકીને ટહુકો, હજી તો ડાળી ઝૂલી રહી છે,
મને થયું કે આ પાનખરમાં, બને તો થોડાં હું પાન રાખું.

કશુંક આજે કરી જવું છે, કદાચ કાલે જવાનું થાશે,
તમારાં ઘરનાં દીવાને માટે, હવાને આજે હું બાન રાખું.

તમે અહીંયા સૂરજ સમા છો, જશો ના આઘાં, ઠરી જઈશ હું,
મને આ જળથી વરાળ કરજો, હું જેથી બાજુમાં સ્થાન રાખું.

પ્રસંગ મારી દિવાનગીનો, હું રોજ ઉજવું છું ધામધુમથી,
દરેક દર્દોને આવકારી, ગઝલમાં પીડાનું ગાન રાખું.

હું કૈંક જન્મોથી છું સફરમાં, અહીં હું કેવળ પડાવ પર છું,
મેં ખોળીયાને કહી દીધું છે, હું તારું ભાડે મકાન રાખું.
 
– ગૌરાંગ ઠાકર

Leave a Comment

શ્વાસોનો શિલ્પી


જીવનની દોડમાં આપણે ભાગતા રહીએ છીએ. ખીલતા ગુલાબને જોવાનો, એકની પાછળ એક હારબંધ ચાલી જતી કીડીઓને નિહાળવાનો, પતંગિયાને ઉડતા જોવાનો કે ભમરાને એક ફૂલ પરથી ઉડીને બીજે બેસતાં જોવાનો સમય નથી રહ્યો. આપણી તીવ્ર ગતિએ ભાગતી જિંદગીમાં ક્યાંક એવો વિરામ હોય જ્યાં આપણે કુદરતને માણી શકીએ. એનું નિતરતું સૌદર્ય આત્મસાત કરવાની કોશિશ કરી શકીએ. કવિ કુદરતના સૌંદર્યને માણીને બેસી રહેવા નથી માંગતા પણ એના સર્જકને મળવા ચહે છે … એ શોધયાત્રાનો વિરામ ?

મને કોયલના ટપકતાં ટહુકા ગમે,
ને નિતરતી સુગંધ ફૂલોની ગમે,
અલ્લડ નદીની રમતિયાળ ચાલ,
ને પર્વતમાં પથરાયેલ પડઘા ગમે !

અંબર ને અવનીનું મિલન ક્ષિતિજે,
કેટલે …..દૂર થાય, નીરખવું ગમે
ઉષાના ઉજાળે, ઉઘડતા ઉનાળે
થઈ સ્થિર, શબ્દસ્થ બેસવું ગમે !

વૃક્ષો ને વાયરાની નિઃશબ્દ વાતો,
ને વસંતના ટહૂકાનો વૈભવ ગમે,
મનમાં ઉછળતાં ઉમંગોના મોજાં
ને તરંગોના તાલમાં તરવું ગમે !

કુદરતની કાયાને કંડારનારો,
શું નિર્જન મહાલયમાં બેઠો હશે ?
મળે કોઈને જો એ શ્વાસોનો શિલ્પી
તો કહેજો કે ‘યાત્રી’ને મળવું ગમે !

– રાજુ ‘યાત્રી’

Leave a Comment

થાય સરખામણી તો

થાય સરખામણી તો ઉતરતાં છીએ,
તે છતાં આબરૂને દીપાવી દીધી.
એમના મહેલને રોશની આપવા,
ઝૂંપડી પણ અમારી જલાવી દીધી.

ઘોર અંધાર છે આખી અવની ઉપર,
તો જરા દોષ એમાં અમારો ય છે.
એક તો કંઇ સીતારા જ ન હોતા ઊગ્યા,
ને અમે પણ શમાઓ બુઝાવી દીધી.

બીક એક જ બધાને હતી કે અમે,
ક્યાંક પહોંચી ન જઇએ બુંલદી ઉપર,
કોઇએ પીંજરાની વ્યવસ્થા કરી,
કોઇએ જાળ પંથે બિછાવી દીધી.

કોઇ અમને નડ્યા તો ઉભા રહી ગયા,
પણ ઉભા રહી અમે કોઇને ના નડ્યા,
ખુદ અમે તો ન પહોચીં શક્યા મંઝિલે,
વાટ કિન્તુ બીજાને બતાવી દીધી.

જોઇને રણ ઉપરનાં સૂકાં ઝાંઝવાં,
અમને આવી ગઇ કંઇ દયા એટલી,
કે નદીઓ હતી જેટલી અંતરે
આંખ વાટે બધીયે વહાવી દીધી.

કોણ જાણે હતી કેવી વર્ષો જૂની,
જિંદગીમાં અસર એક તનહાઇની,
કોઇએ જ્યાં અમસ્તું પૂછ્યું – કેમ છો ?
એને આખી કહાની સુણાવી દીધી.

દિલ જવા તો દીધું કોઇના હાથમાં,
દિલ ગયા બાદ કિંતુ ખરી જાણ થઇ,
સાચવી રાખવાની જે વસ્તુ હતી,
એ જ વસ્તુ એમ તો લૂંટાવી દીધી.

જીવતાં જે ભરોસો હતો ઈશ પર,
એ મર્યા બાદ બેફામ સાચો પડ્યો,
જાત મારી ભલેને તરાવી નહીં.
લાશ મારી પરંતુ તરાવી દીધી.

– બરકત વીરાણી ‘બેફામ’

3 Comments