Press "Enter" to skip to content

લધુકાવ્યો : આંસુ


[Painting by Donald Zolan]

મિત્રો, લઘુકાવ્યનો આ મારો પ્રથમ પ્રયાસ છે, એથી આપના પ્રતિભાવો જાણવા ગમશે.

આંસુ કોઈ ગ્રોસરી સ્ટોરમાં વેચાતી ચિજની જેમ
હાજર સ્ટોકમાં પડ્યા રહેતા હશે
કે પીત્ઝાની જેમ ઓર્ડર આપ્યેથી
ગરમાગરમ બનતા હશે ?
*
આંસુ ખારા હોય છે, એ વાતમાં કેટલું તથ્ય છે,
એ જાણવા પ્રયત્ન કર્યો છે ?
કરી જોજો.
પણ હા, એનો સ્વાદ જીભથી નહીં પરખાય,
એને માટે હૃદય જોઈશે.
*
કોઈના આંસુ સામે આપણે શું ફરિયાદ હોઈ શકે ?
હા, એટલું જરૂર કહીશું કે
વરસાદ પણ ઋતુમાં જ સારો લાગે.
એથી વરસવું જ હોય તો એટલો ખ્યાલ કરજો કે
આંખની પણ એક મોસમ હોય છે.
*
પાણી આંસુ કેવી રીતે બને,
એ જાણવા ઘણી કોશીશ કરી
પણ નિષ્ફળતા મળી.
સાલ્લું … સંવેદના માપી શકે
તેવું કોઈ સાધન જડ્યું જ નહીં.
*
હૈયામાં ધરબાયેલ દર્દ
આંસુ થઈને બહાર આવ્યું
ત્યારે ખબર પડી કે
દર્દનું સરનામું ભલે હૃદય હોય,
પણ રસ્તો તો આંખમાંથી જ પસાર થાય છે.
*
હર્ષ અને શોક – બંને કિસ્સામાં જે આંસુ નીકળે,
એમાં કોઈ ફરક હશે ખરો ?
કદાચ હરખનાં આંસુનું તાપમાન ઓછું હશે.
કારણ એનો જન્મ હૈયાવરાળથી નથી થતો…
*
આંસુને આંખમાંથી બહાર આવતાં જોયું છે,
પણ અંદર જતાં જોયું નથી.
આ સંવેદનાનો ધોરીમાર્ગ વન-વે હશે,
બિચ્ચારું આંસુ..
ચાહે તોય પોતાને ઘર પાછું જઈ ના શકે…
*
આંસુ મોતી કેવી રીતે બનતું હશે ?
કદાચ જોનારની પાંપણ છીપની ગરજ સારતી હશે.
આપણી આંખો કોઈની સંવેદનાને
મોતી કરે તેવી પાણીદાર થશે ખરી ?
*
આંસુ પાણી છે, એવું કોઈએ કહ્યું ત્યારે મને લાગી આવ્યું.
કોઈના હૈયાની આગ, વરાળ બની,
આંખોના આકાશમાં ગાજવીજ સાથે તૂટી પડે
તો એને આગ કહેવું કે પાણી ?

– © દક્ષેશ કોન્ટ્રાકટર ‘ચાતક’

22 Comments

  1. Kanchankumari Parmar
    Kanchankumari Parmar July 16, 2013

    ઝીલ્યું છે પ્રતિબિમ્બ આપનું આ આંસુઓના તોરણે…. આંસુ વહેવડાવા હવે કેમ પાલવે?

  2. Daxesh Contractor
    Daxesh Contractor July 9, 2013

    લઘુ કાવ્યો એ ગઝલ નથી, પણ ગઝલ માફક કાવ્યનો એક પ્રકાર જરૂર છે … તમે તમારું નામ સાગર ‘કવિ’ લખ્યું છે એથી કહેવાનું મન થાય છે કે કવિનું કામ સંવેદનાને વ્યક્ત કરવાનું છે. એ ગમે કે ના ગમે એ કામ વાચકો પર છોડી દેવાનું છે … વાચકોએ એમને શું ગમ્યું એ પોતાની કોમેન્ટ દ્વારા વ્યક્ત કરેલું જ છે. તમે તમારો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો તે બદલ આભાર.

  3. Sagar Kavi
    Sagar Kavi July 9, 2013

    દોસ્ત, લધુ કાવ્યો એ કંઇ ગઝલ નથી ? આવો બકવાસ મોનોઇમેજના નામે કરવા કરતા ખાલી ગઝલો લખો તો તમારા માટે અને વાંચકો માટે ઉત્તમ રહશે!!!

  4. Pancham Shukla
    Pancham Shukla July 6, 2013

    આંસુ પરના આ મોનોઈમેજ લઘુકાવ્યો ગમ્યા.

  5. Daxesh Contractor
    Daxesh Contractor July 1, 2013

    લઘુકાવ્યના આ મારા પ્રથમ પ્રયાસની તમે ઉદાર દિલે સરાહના કરી એ બદલ હું આપ સર્વ વાચકો અને કવિમિત્રોનો આભારી છું. તમારા પ્રોત્સાહક પ્રતિભાવો કલમને નવું જોમ બક્ષે છે. આંસુ વિષય પર રજૂ થયેલ સંવેદના તમને સ્પર્શી તેનો આનંદ છે. મારી જ ગઝલનો એક શેર મને યાદ આવે છે …
    ‘ચાતક’ કલમથી શું લખે કોઈના દર્દને,
    આંસુથી ફાંકડી ભલા કોઈ ગઝલ નથી.
    – દક્ષેશ કોન્ટ્રાકટર ‘ચાતક’

  6. Anila Patel
    Anila Patel June 29, 2013

    હૃદયમા ધરબાયેલી વેદના અત્યંત તીવ્ર બનીને આંસુ દ્વારા વ્યકત થાય છે,અને આ વેદનાઓ મીઠી તો ના જ હોય, એ ખારી જ હોય એટલે જ આંસુ ખારા હોય છે.બહુ જ સરસ કાવ્યમાં આંસુ વહાવ્યા, એકો રસો કરુણો બભૂવો ની જેમ કરુણતાય હૃદયસ્પર્શી હોય તેમ આપના આંસુ પણ હ્ર્દય ભીંજવી ગયા.

  7. Narendra Jagtap
    Narendra Jagtap June 26, 2013

    વાહ સરસ ….લઘુ કાવ્યો…. મઝાના છે…. અભિનંદન

  8. Manasvi Patel
    Manasvi Patel June 24, 2013

    Hi.. આંસુની આટલી ફિલસુફી તો આંસુની આંખમાં પણ આંસુ લાવી દેશે.
    આંસુનો વન-વે અને દર્દ નું સરનામું વાળી વાત વધુ ગમી …
    aansu ni atli filsufy to aansu ni aankh ma b aansu lavi deshe..
    Aansu no one way n dard nu sarnamu vali vat vdhu gami..

  9. Naresh Machhi
    Naresh Machhi June 22, 2013

    ભાઇ, આંસુ એટલે જ સ્પન્દન. સરસ ખુબ જ દિલ થી અભિનન્દન.
    નરેશ, ઊમરગા. ગુજરાત

  10. Bharat Trivedi
    Bharat Trivedi June 22, 2013

    કોઈના આંસુ સામે આપણે શું ફરિયાદ હોઈ શકે ?
    હા, એટલું જરૂર કહીશું કે
    વરસાદ પણ ઋતુમાં જ સારો લાગે.
    એથી વરસવું જ હોય તો એટલો ખ્યાલ કરજો કે
    આંખની પણ એક મોસમ હોય છે.

  11. Pravin Shah
    Pravin Shah June 21, 2013

    લઘુ તો લઘુ- આંસુ વિષય પર લખાયેલ મોનો ઇમેજ કાવ્યો
    ખરેખર દિલમાંથી ઉભરતી નાજુક સંવેદનાઓ છે.
    બધા જ કાવ્યો સુંદર થયા છે- એક-બેને છોડીને જે લાજવાબ થયા છે-
    બિચ્ચારું આંસુ..
    ચાહે તોય પોતાને ઘર પાછું જઈ ના શકે…….વાહ !
    દિલી અભિનંદન !

  12. Ashok Jani 'Anand'
    Ashok Jani 'Anand' June 21, 2013

    બધાં જ લઘુકાવ્યો અસરકારક અને સંવેદન થી ભરપૂર લાગ્યાં… ગમ્યાં.

  13. Kishore Modi
    Kishore Modi June 21, 2013

    આંસુ પ્રતીક પર લખાયેલ (મોનો ઇમેજ) કાવ્યો ખૂબ જ ધારદાર નીવડ્યાં છે. ખૂબ ગમ્યાં. મારા દિલી અભિનંદન.

  14. Shantilal G Shah
    Shantilal G Shah June 20, 2013

    deep .. emotional.

  15. Karasan Bhakta
    Karasan Bhakta June 20, 2013

    સાચે સાવ સાદી સીધી સરળ સુંદર રચનાઓ!!
    ……… કારણ એનો જ્ન્મ હૈયા વરાળથી થતો નથી.

  16. Pragnaju
    Pragnaju June 20, 2013

    સુંદર
    યાદ
    વાંસળીનો વિખૂટો સૂર એક આસું
    ને ગોપીનું સૂનું સૂનું ઉર એ જ આંસુ !

    કાળજામાં કોરાયા કૂપ એ જ આંસુ
    તમે મારો મેણાં ને હોઠ ચૂપ એ જ આંસુ !

  17. હિમાંશુ ત્રિવેદી
    હિમાંશુ ત્રિવેદી June 20, 2013

    ખુબ જ સરાહનીય …

  18. Anil Chavda
    Anil Chavda June 20, 2013

    આંસુને આંખમાંથી બહાર આવતાં જોયું છે,
    પણ અંદર જતાં જોયું નથી.
    આ સંવેદનાનો ધોરીમાર્ગ વન-વે હશે,
    બિચ્ચારું આંસુ..
    ચાહે તોય પોતાને ઘર પાછું જઈ ના શકે…

    દક્ષેશભાઈ,
    ગઝલ પછીનો આ પ્રયાસ ખરેખર સ્રરાહનીય છે….

  19. Priti Thanawala
    Priti Thanawala June 20, 2013

    Hello, Truly I like this poem

  20. Bhumika
    Bhumika June 20, 2013

    Hi… I loved this short poems…. The last one is the best though… Keep it up… I like reading your posts…. 🙂

Leave a Reply to Narendra Jagtap Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.